O νέος κύκλος

Η Μεταπολίτευση είναι σαν τους Πυξ Λαξ ή τους Scorpions. Δεν είσαι σίγουρος πότε τελείωσε. Δεν ξέρεις καν αν τελείωσε. Την κλάψαμε όταν ξεκίνησε η κρίση. Κάποιοι από μας, τη δαιμονοποίησαν. Το μεγαλύτερο διάστημα ευημερίας και δημοκρατικής ομαλότητας που έζησε ο τόπος, πήρε επάνω του το ανάθεμα για την πτώση της χώρας στα γόνατα.

Άλλοι έβαλαν το τέλος της μεταπολίτευσης στο 2012, όταν ο παλαιός δικομματισμός κάθισε στο ίδιο τραπέζι για να συγκροτήσει κυβέρνηση εθνικής σωτηρίας. Και μετά ήρθε η κυβερνώσα Αριστερά, το 2015, να μας πει ότι η Μεταπολίτευση τελείωσε με την είσοδο του Αλέξη Τσίπρα στο Μαξίμου. Η αλήθεια είναι ότι πρόκειται για μία κουβέντα πάνω σε αφηρημένα σχήματα. Ενδεχομένως δεν έχει καμία ουσιαστική σημασία.

Η Μεταπολίτευση είναι το big bang της σύγχρονης πολιτικής μας ζωής. Δεν υπάρχει λόγος να τελειώσει. Θα τελείωνε, βέβαια, με τρόπο που πλέον μπορούμε να φανταστούμε, αν το Σύνταγμα και η κοινωνία δεν επιδείκνυαν αξιοθαύμαστη συνοχή στα σκοτεινά χρόνια της οργής ή αν ο Τσίπρας συνέχιζε με τον Βαρουφάκη το δρόμο που οδηγούσε έξω από το ευρώ και την Ευρώπη. Σήμερα, λοιπόν, είναι η τελευταία εργάσιμη ενός κύκλου που συγκλόνισε την ελληνική κοινωνία, δημιουργώντας ρήγματα μέσα από τα οποία βγήκαν στην επιφάνεια παθογένειες, συγκρούσεις και παλιά τραύματα.

Ένας δεκαετής κύκλος που μας επέτρεψε να δούμε το πρόσωπο του κακού μας εαυτού. Νομίζω ότι το αποτύπωμα που αφήνει η κρίση, οικονομική, πολιτική και αξιακή, είναι πιο έντονο από το αντίστοιχο της χούντας. Η χώρα βγήκε από την επταετία αντιμέτωπη με την εθνική καταστροφή της Κύπρου, έχοντας αντιληφθεί ότι δεν μπορεί να βαδίσει διχασμένη προς το μέλλον. Από τη δεκαετία της κρίσης βγαίνει πιο κυνική, πιο σοφή, διατηρώντας καλύτερη επαφή με την αλήθεια.

Η συγκυρία τα έφερε έτσι ώστε στην αρχή και των δύο κύκλων να τεθεί επικεφαλής η Νέα Δημοκρατία. Δεν ξέρω αν το αντιλαμβάνεται έτσι ο Μητσοτάκης, αλλά ο ρόλος του έχει αντιστοιχίες με εκείνον του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Δεν χρειάζεται, βέβαια, να αποκαταστήσει το πολίτευμα, αν και για κάποιες λειτουργίες θα μπορούσαμε να συζητήσουμε αρκετά. Όμως μετά την τελευταία δεκαετία οφείλει να αποκαταστήσει την κανονικότητα, δηλαδή να προσελκύσει όσους περισσότερους μπορεί στη σφαίρα της κοινής λογικής. Δείχνει δύσκολο, αλλά αν τα νούμερα είναι όπως τα διαβάζουμε στις δημοσκοπήσεις, θα έχει την κοινωνία με το μέρος του.

Advertisements